Ông Poj Aramwattananont, Chủ tịch Phòng Thương mại và Hội đồng Thương mại Thái Lan, cho biết hầu hết các đối thủ cạnh tranh của Thái Lan đều chịu mức thuế tương đương hoặc giống hệt. The Nation trích lời ông Poj rằng, cục diện cạnh tranh tổng thể của hàng hóa Thái Lan tại thị trường Mỹ nhìn chung không có nhiều biến động.
Campuchia, Indonesia và Malaysia nằm trong nhóm các nền kinh tế được áp mức thuế thấp hơn, ở mức 10%. Ông Poj thừa nhận nhóm quốc gia này có thể giành được đôi chút lợi thế, song mức chênh lệch 2,5 điểm phần trăm thực tế vẫn thấp hơn khoảng cách từ các biện pháp thuế quan trước đây của Mỹ.
Trong khi đó, Thái Lan, Việt Nam, Philippines và Singapore đều chịu chung mức thuế bổ sung 12,5% mà Văn phòng đại diện thương mại Mỹ (USTR) công bố có hiệu lực từ hôm 24-7.
Theo đánh giá ban đầu của Bộ Thương mại Thái Lan, có khoảng 2.120 mặt hàng xuất khẩu sẽ được miễn mức thuế bổ sung, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Bộ liệt kê các mặt hàng tiêu biểu được miễn thuế bao gồm: vi mạch tích hợp, thiết bị lưu trữ dữ liệu, linh kiện máy bay, cao su thiên nhiên, tinh bột sắn, dứa, các sản phẩm từ dừa và đường mía. Dù vậy, các doanh nghiệp xuất khẩu vẫn cần kiểm tra kỹ mã số phân loại thuế quan 8 chữ số của Mỹ cho từng sản phẩm, bởi một số trường hợp miễn thuế chỉ áp dụng cho các mã hàng hóa nhất định.
Động thái mới này của Mỹ cũng không áp dụng với các hàng hóa vốn đang chịu thuế an ninh quốc gia theo Mục 232, bao gồm xe hơi và linh kiện xe hơi, thép, nhôm và đồng. Danh mục miễn trừ còn mở rộng sang một số loại nguyên liệu thô cụ thể, những mặt hàng mà nội địa Mỹ không tự sản xuất đủ để đáp ứng nhu cầu trong nước, cũng như các sản phẩm mà nếu bị áp thuế có thể gây ra những xáo trộn lớn hơn cho nền kinh tế Mỹ.
Theo Philippine Daily Inquirer, Mỹ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Philippines, chiếm gần 16% tổng kim ngạch xuất khẩu. Khoảng 1/3 kim ngạch xuất khẩu nội địa của Singapore sang Mỹ bị ảnh hưởng bởi mức thuế 12,5% mới này. Một số doanh nghiệp xuất khẩu đã ghi nhận sụt giảm nghiêm trọng hoặc mất hẳn đơn hàng từ khách hàng Mỹ do chi phí bị đội lên quá cao.
Trong khi đó, ông Sergio Ortiz-Luis Jr., Chủ tịch Liên đoàn các nhà xuất khẩu Philippines, chỉ trích gay gắt chính sách thương mại của Washington là “khó lường” và đang “vũ khí hóa thuế quan” đối với cả các nước đồng minh. Ông kêu gọi các doanh nghiệp Philippines phải nhanh chóng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu thay vì quá phụ thuộc vào Mỹ.
Trong khi đó, theo Straits Times, Singapore kiên quyết bác bỏ các cáo buộc của Mỹ về việc tham gia vào các hoạt động thương mại không công bằng hay sử dụng lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng. Ngoại trưởng Vivian Balakrishnan đã trực tiếp nêu vấn đề này với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN. Phía Liên đoàn Sản xuất Singapore (SMF) cũng khẳng định các cáo buộc trên không phản ánh đúng tiêu chuẩn của nước này, đồng thời khuyến nghị các doanh nghiệp tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) để phân tán rủi ro.
Tại Việt Nam, hôm 25-7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng đã lên tiếng bác bỏ cơ sở áp thuế của Mỹ. TTXVN trích lời người phát ngôn rằng quyết định của USTR chưa phản ánh đúng những nỗ lực của Việt Nam trong việc phòng ngừa và xóa bỏ lao động cưỡng bức. Trước đó, hôm 22-7, , Chính phủ đã ban hành Nghị định số 292/2026/NĐ-CP, cấm nhập khẩu hàng hóa được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hoặc một phần bằng hành vi cưỡng bức lao động. Việt Nam tiếp tục đối thoại xây dựng với Mỹ, đề nghị USTR đánh giá lại để điều chỉnh mức thuế cho phù hợp với những nỗ lực thực thi pháp luật của Việt Nam.
Ricky Hồ / BSA Media
